Papier

Door Felix Fischer

Papier werd in de middeleeuwen met de hand vervaardigd van lompen textiel. Het textiel werd met water vermengd tot een pulp. Voor dit proces waren papiermolens essentieel. Eerst brachten deze molens schoon water bij de lompen. Vervolgens werd de kracht van de molen gebruikt om stampers aan te drijven, die de vezels lossloegen om vervolgens tot pulp gemaakt te worden.

Wanneer de pulp klaar was, werd het mengsel met een zeef of een schepvorm geschept en werd het door middel van een wiegende beweging gelijkmatig verdeeld over de vorm. Veel papierproducenten voegden in deze stap een watermerk toe. Dit was een verhoging van de schepvorm waar uiteindelijk bij het gedroogde papier een doorschijnend figuur te zien was. Vervolgens werden de natte vezels overgebracht op een droogrek om tot papier te drogen. Bij duurder papier werd het papier hierna nog gelijmd om de kwaliteit te verbeteren. Aan het eind van dit proces werd het papier gepolijst om de ruwe vezels van het gedroogde papier glad te strijken.

Er is weinig bekend over de papierproductie en -handel in Nederland in de middeleeuwen, al wordt ervan uitgegaan dat deze niet bestond tot ongeveer 1585. Daarom moest papier voor de productie van handschriften en gedrukte boeken uit het buitenland worden geïmporteerd. Het centrum voor de papierindustrie lag in die tijd in Noord-Frankrijk met als epicentrum de stad Troyes.