Orde Augustinus

Door Felix Fischer

Op veel van de plekken waar wij langskomen in deze rondleiding, stonden vroeger kloosters van de Augustijnse kloosterorde of kloosters die onder een andere kloosterorde vielen, maar die ook de leefregels van Sint Augustinus volgden. Dit laatste is het geval bij het klooster van de Witte Nonnen: zij volgden de Orde van Dominicus, maar hielden ook de Regel van Augustinus aan. Omdat de Orde van Augustinus vaak voorkomt in de rondleiding, zullen we een korte toelichting geven over deze Orde.

De Orde van Augustinus is een van de oudste en belangrijkste kloosterordes in Europa. Deze orde werd rond het jaar 400 gesticht en vernoemd naar Sint Augustinus van Hippo. In de kloosterregels, die Sint Augustinus opstelde bij de stichting, stond gemeenschapszin centraal. Deze Regel van Augustinus was de basis voor het kloosterleven. De individuele relatie met God was volgens Sint Augustinus namelijk niet het enige dat belangrijk was in het kloosterleven. De onderlinge relaties tussen de broeders of zusters van het klooster waren minstens net zo belangrijk. Hij zag deze naastenliefde als een andere uitdrukking van de liefde voor God. Naast de gemeenschapszin was het leiden van een simpel leven een andere belangrijke pilaar van de Regel van Augustinus. Armoede was geen deugd, maar het delen van individuele bezittingen werd wel als een kwaliteit beschouwd.

De kloosterorde van Augustinus kan in drie orden worden onderverdeeld. Een aantal van deze ordes zullen we op de route tegenkomen. Leden van de Eerste en Tweede Orde van Augustinus waren respectievelijk ingewijde monniken en ingewijde nonnen. Leden van de Derde Orde van Augustinus waren in veel gevallen lekenbroeders of -zusters. Deze groepen hadden geen officiële kerkelijke geloftes afgelegd, maar vormden zich zelf tot, in sommige gevallen onafhankelijke, kloostergemeenschappen.